Co to jest mostek termiczny? Mostki termiczne w budynkach

Mostkami termicznymi nazywamy wszystkie miejsca w przegrodach zewnętrznych, przez które ucieka ciepło z wnętrza domu. Mostki termiczne powstają najczęściej w miejscu połączenia balkonu ze stropem, piwnicy, przy oknach, parapetach, attyce oraz nadprożach i wieńcach. O ich obecności świadczy pojawiający się w tych miejscach grzyb, ale metodą najpewniejszą ich ujawnienia jest wykonanie zdjęć termowizyjnych obiektu.
Jedną z przyczyn powstawania mostków cieplnych są błędy na etapie projektowym lub błędy wykonawcze ekip budowlanych. W niedbale ocieplonym domu mostki termiczne będą gromadzić skroploną parę wodną, która sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni na ścianach. Wszelkie połączenia płyt balkonowych ze stropem, wieńce, nadproża, ościeża okienne i ściany piwnic narażone są na ciągłe straty ciepła, dlatego przy ociepleniu budynku styropianem należy szczególnie zwrócić na nie uwagę.

W domach energooszczędnych i pasywnych projektanci rezygnują nawet z balkonów wiedząc, że utrata ciepła w tych miejscach jest nieunikniona. Gdy jednak zdecydujemy się na projekt domu z balkonem to miejsca nadmiernej przenikliwości ciepła powinny być starannie ocieplone a izolacja cieplna ze styropianu na tyle gruba, by zatrzymać uwalniające się z wnętrza ciepło. Ocieplenie balkonu jest bardzo trudne i wymaga dużego doświadczenia kierownika budowy przy jego ociepleniu. Najlepszym rozwiązaniem byłoby ułożenie styropianu od spodu i od góry płyty balkonowej, jednak może to ograniczyć jego powierzchnię. Najlepsze rezultaty osiąga się izolując płytę balkonową od spodu styropianem o grubości 10cm. Na górę należy zastosować do ocieplenia balkonu najtwardsze ze styroduru XPS – polistyren ekstrudowany lub płyty wodoodporne takie jak styropian Swisspor EPS 031 100 HYDRO LAMBDA o grubości 5 cm. Już przy małej grubości takiej płyty styropianowej osiągamy doskonały rezultat ocieplenia, a dodana warstwa lepiej izoluje balkon przed wilgocią.

Ciepło najszybciej ucieka również przez żelbetowe wieńce stropowe. W ścianach wielowarstwowych należy zatem ułożyć izolację wokół wieńca i ścian nośnych używając styropianu o najlepszych parametrach technicznych np. styropianu grafitowego Austrotherm EPS 031 FASSADA PREMIUM o grubości 10 cm. Izolacja wieńców w ścianach jednowarstwowych polega na ułożeniu przed nim około 5 cm izolacji ze styropianu oraz obłożeniu go tym samym materiałem, z którego wznoszone są ściany konstrukcyjne. W przypadku ścian jednowarstwowych producenci materiałów budowlanych oferują także systemowe rozwiązania dociepleń wieńców w postaci gotowych elementów izolujących. Wieniec jest wtedy cofnięty w głąb budynku, a przed nim układa się gotowe elementy prefabrykaty np. bloczki oferowane przez np. firmę Ytong z doklejoną warstwą izolacyjną.

Z problemem powstawania mostków termicznych mamy do czynienia także formując nadproża. Żelbetowe belki nadproży umieszczone ponad otworami okiennymi i drzwiowymi wykonane są najczęściej z gorszych materiałów o wysokim współczynniku przewodzenia ciepła, dlatego ważne jest, by były one prawidłowo ocieplone styropianem. W ścianach jednowarstwowych korzysta się najczęściej z gotowych prefabrykowanych kształtek nadproży o przekroju w kształcie litery U wypełnionych kilkucentymetrową warstwą styropianu wraz ze zbrojeniem. Można także zastosować w tych miejscach izolację ze styropianu o najlepszych parametrach cieplnych (styropian grafitowy EPS 031) ograniczając nieco powierzchnię zbrojenia, jednak mając pewność, że zminimalizujemy utratę ciepła. W ścianach wielowarstwowych cała powierzchnia ściany wraz z przygotowanym nadprożem zostaje ocieplona styropianem np. EPS 040 o grubości 12 cm. Nadproża przygotowywane są najczęściej na budowie wraz z zabetonowanym zbrojeniem metodą deskowania. Aby jednak przyspieszyć prace budowlane można oczywiście skorzystać z opisanych wcześniej gotowych kształtek nadproży. Nadproża w ścianach trójwarstwowych wykonywane są podwójnie zarówno w warstwie nośnej, jak i w osłaniającej.

Ściany piwnic najczęściej wykonane są z bloczków betonowych, które aby chronić budynek przed stratą energii, powinny mieć współczynnik przenikania ciepła na poziomie U= 0,3 – 0,5 W/m2K w zależności od tego, jakie będzie ich przeznaczenie i czy będą to pomieszczenia wymagające ogrzewania. Ocieplenia styropianem wymagają wszystkie piwnice, nawet te nieogrzewane, ponieważ zmniejszy to koszty ogrzewania pozostałej części domu.

W pomieszczeniach ogrzewanych warstwa styropianu może mieć 10 cm, a w pomieszczeniach piwnicznych nieogrzewanych wystarczy ocieplić ściany od zewnętrznej strony ( cokołu ) styropianem 5 cm. Powinno się zadbać także o ochronę cieplną przynajmniej w okolicy wieńca stropu nad piwnicą. Przynajmniej do poziomu 1 metra poniżej poziomu gruntu piwnicę ocieplamy np. styropianem wodoodpornym Austrotherm EPS 035 EXPERT lub styropianem ekstrudowanym XPS. Jeśli decydujecie się Państwo na użycie tańszego styropianu, powinny to być twarde płyty odmiany EPS 100 / EPS 150 / EPS 200. Mimo iż koszty i trudności związane z eliminacją mostków termicznych są duże, to poczynione działania zapobiegawcze pozwolą nam ograniczyć koszty związane z ogrzewaniem nawet o 20%. Dlatego warto ponieść dodatkowy koszt związany z zakupem dodatkowych płyt styropianu o niskiej przenikliwości ciepła, by cieszyć się ciepłym i suchym domem przez długie lata.